Home  

UvA home

Goede Dieren Slechte Dieren

ZMA-Dieren

Heimans Diorama

 

 

 

Back to ZMA home

 

 



 ird c

 

Tentoonstelling: Goede Dieren, Slechte Dieren
een tentoonstelling over mensen. Tot December 2005

"All animals are equal, but some are more equal than others", schrijft George Orwell in Animal Farm. En dat is ook zo. Tenminste als we mensen moeten geloven. Dieren zelf hebben daar niet zo vreselijk veel mee te maken, die leven hun leven naar hun eigen aard. Maar de aard van het beestje is door de jaren heen dankbaar materiaal geweest voor de mens om eigen denkbeelden, standpunten en waardeoordelen mee te promoten, te verduidelijken of te illustreren.

We leven in een onoverzichtelijke wereld. Een wereld die ons op elk moment voor keuzes doet staan. Een wereld die van onvoorspelbare facoren aan elkaar lijkt te hangen. Om grip te krijgen op de wereld deelt de mens -misschien van nature- de wereld in. Indelen is eenhandig hulpmiddel bij het maken van keuzes. Door onderscheid te maken tussen de dingen die zich aan ons voordoen, door de wereld te waarderen wordt het leven makkelijker, overzichtelijker. Indelen is een overlevingsstrategie die ons misschien wel is aangeboren.

Naarmate men zich meer over de mysteries en de vragen van het leven bekommerde, kregen ze een naam en een plaats in betekenispatronen. Iets was goed of slecht, goddelijk of duivels, giftig of eetbaar, rein of onrein. De bedachte betekenispatronen maakten het leven dragelijker en in zekere zin voorspelbaar en zinvol. Zij vormden samen het wereldbeeld voor de inwoners uit dat gebied. En het wereldbeeld was de waarheid. Een culturele waarheid met eigen normen en waarden.

Zo bestaan er veel interpretaties van wat dieren zijn; dieren zijn niet geevolueerd maar geschapen, dieren zijn boodschappers van goden die ons erop wijzen wat wij als mensen wel of niet moeten doen. De aard van het beestje vertelt ons dan niet zozeer aan welk ander dier hij verwant is, maar aan welke deugden of ondeugden hij verwant is. Het dier vertelt ons dan, hoe wij zelf zouden willen of moeten leven, of juist helemaal niet. Het dier wijst ons op onze eigen ethiek, op onze eigen moraal, op ons eigen fatsoen. Hij is symbool van ons oordeel. Deze waarheden over dieren geven ons inzicht in onszelf. De tentoonstelling Goede Dieren Slechte Dieren gaat niet over dieren, maar over het oordeel van mensen."Hij die met monsters vecht moet behoedzaam zijn zelf geen monster te worden." zegt de negentiende eeuwse denker Friedrich Nietsche.

olle