Actueel

Congreswebsite

Gepubliceerd op 9 december 2005

Prof.dr. Erik Verlinde

Abstract lezing

ZWARTE GATEN EN DE SNAARTHEORIE

Zwarte gaten zijn zo compact en zwaar dat zelfs licht niet kan ontsnappen. Vele jaren geleden is door Hawking ontdekt dat zwarte gaten, wanneer ze zich in de lege ruimte bevinden, toch straling uitzenden als gevolg van kwantumeffecten. Deze ontdekking heeft een centrale rol gespeeld in de recente ontwikkeling van de snaartheorie, een theorie waarin de zwaartekracht en kwantummechanica zijn samengevoegd. Enkele van de basisideeën waarop snaartheorie is gebaseerd zullen op een aanschouwelijke wijze nader worden toegelicht.

Over de spreker

Erik Verlinde is afgestudeerd in de theoretische natuurkunde in 1985 en gepromoveerd in 1988 aan de Universiteit van Utrecht onder begeleiding van Gerard ’t Hooft en Bernard de Wit. Zijn promotieonderzoek was gericht op de toepassing van conforme veldentheorie op de snaartheorie. Zijn proefschrift bevatte onder andere de “Verlinde Formule”, waar zowel binnen de natuurkunde als in de wiskunde veel van gebruik is gemaakt.

Van 1988 tot 1993 is hij verbonden geweest aan het Institute for Advanced Study in Princeton waar hij op uitnodiging van Edward Witten onderzoek heeft verricht aan de snaartheorie en aan quantumgravitatie. Hierna kreeg hij een positie als senior staflid in de theoriedivisie van CERN in Genève, en heeft hij enkele jaren als hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht gewerkt. In 1999 is Erik Verlinde benoemd als full professor aan de Universiteit van Princeton. Sinds 2003 geeft hij tezamen met Robbert Dijkgraaf en Jan de Boer leiding aan de gsnaartheorie-groep aan de Universiteit van Amsterdam. Op dit onderzoeksgebied is Amsterdam een van de toonaangevende plaatsen in de wereld.

Een van de hoofdthema’s van het onderzoek van Erik Verlinde is de relatie tussen quantummechanica en de zwaartekracht. De laatste tien jaar is er op dit vlak veel vooruitgang geboekt, met name in de toepassing van snaartheorie op de theorie van zwarte gaten. Een belangrijke bijdrage van Erik Verlinde is de afleiding van een exacte uitdrukking voor het aantal quantumtoestanden van bepaalde geladen zwarte gaten . Ook heeft hij bijdragen geleverd aan de beschrijving van de oerknal en het vroege heelal binnen de snaartheorie. Een centraal aspect van dit werk is het zogenaamde “holografisch principe”: een revolutionair idee, dat ooit is voorgesteld door ’t Hooft, en dat leidt tot vele verassende nieuwe inzichten in de structuur van de ruimte en tijd.

Bron: Communicatie FNWI
|