Binnen het programma Science4Arts kent de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) financiering toe aan het project 'Veranderende verf en de gevolgen voor conservering, het presenteren en bewaren van Van Eyck tot Mondriaan'. De UvA (FGW en FNWI) leidt het project. NWO honoreert 6 projecten met in totaal 3,6 miljoen euro .

Het door de UvA geleide PAinT-project ontrafelt waarom schilderijen verkleuren, barsten of op een andere manier slachtoffer zijn van de tand des tijds. Welke chemische processen veroorzaken de veranderingen in olieverfschilderijen? En hoe zorgen restauratoren ervoor dit schilderijen niet nog verder verslechteren? In dit project worden verschillende Nederlandse en Vlaamse schilderijen onder de loep genomen, van Van Eyck, Vermeer en Van Gogh tot Mondriaan. Het team onderwerpt de meesterwerken niet aan experimenten, maar maakt gebruik van verfreconstructies. Met computermodellen kan vervolgens onderzocht worden hoe verf zich kan gedragen onder verschillende omstandigheden.

PAinT en de UvA

Sinds vijf jaar werken de Van 't Hoff Institute for Molecular Sciences (HIMS) van de FNWI en de Faculteit der Geesteswetenschappen samen op het gebied van Conservering en Restauratie van Kunstvoorwerpen. HIMS verzorgt het onderwijs in Chemie en Materials Science voor de minor en master in Restauratiewetenschappen van FGW.

Het PAinT-project wordt uitgevoerd door dr. Katrien Keune en dr. Annelies van Loon (vanuit HIMS en het Mauritshuis), en drs. Maartje Stols-Witlox, docent bij de Master Restauratiewetenschappen (FGW). Ook worden twee promovendi aangesteld. Hoofdindiener prof.dr. Piet Iedema is verantwoordelijk voor de wiskundige modellering van veroudering van verflagen. Het onderzoek zal deels plaatsvinden in de laboratoria van HIMS, Swammerdam Institute for Life Sciences (SILS) en Universiteit Utrecht.

Over Science4Arts

Het programma Science4Arts is een initiatief van de gebieden Geesteswetenschappen en Chemische en Exacte Wetenschappen van NWO. Het onderzoeksprogramma richt zich op het onderzoeken van veranderingen in kunstwerken, zowel wat betreft de chemische en fysieke eigenschappen van een werk, de betekenis en inhoud van het object zelf, en de context van het kunstwerk. Binnen de projecten werken wetenschappers uit verschillende disciplines samen met experts uit de kunstwereld.

Betrokken partijen

Het Mauritshuis levert een financiële bijdrage aan het project, samen met het Gemeentemuseum Den Haag, Frans Hals Museum, Museum Boymans van Beuningen, Rijksmuseum Amsterdam, en het Van Gogh Museum.

In het project werkt de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica (hoofdaanvrager) samen met de Faculteit der Geesteswetenschappen. Er zijn verschillende partners bij betrokken: Universiteit Utrecht, ESRF (Grenoble), IPANEMA Soleil, Diamond Synchroton Source (Oxford) en Institute of Surface Chemistry (Stockholm), Jaap Enterprise, Courtauld Institute (London), Getty Conservation Institute (Los Angeles), Philadelphia Museum of Art, Art Institute of Chicago, Northwestern University Chicago, Metropolitan Museum of Art (New York), New University of Lisbon.