Slotopmerkingen

In deze eerste aanzet tot het model hebben we een raamwerk voorgesteld voor modulaire natuurwetenschappelijke artikelen. We hebben vier classificatietypen geformuleerd die ten grondslag kunnen liggen aan de modulair structuur, namelijk op basis van de bibliografische gegevens, de natuurkundige inhoud, de pragmatische functie en de reikwijdte. Bij een analyse van vijf artikelen uit het onderzoekscorpus hebben we ons geconcentreerd op de pragmatische functie en de reikwijdte van de informatie. De analyse en de modularisering van empirisch materiaal blijken een waardevolle sturende werking te hebben bij de ontwikkeling van deze classificaties, met name omdat het resultaat praktisch toepasbaar moet zijn op informatie-overdracht via reële artikelen (bijvoorbeeld).
Uitgaande van de pragmatische functie van de informatie hebben we een globale indeling gegeven van samengestelde en elementaire modules. Deze indeling lijkt bruikbare informatie-eenheden te kunnen opleveren, ofschoon het begrip pragmatische functie nog onvoldoende gedefinieerd is om de informatie eenduidig te kunnen karakteriseren. Om de samenhang van de informatie weer te geven moeten tussen de aldus gedefinieerde modules verbanden geexpliciteerd worden, waarvan er al een aantal zijn geschetst in de figuur. We zullen de benodigde verbanden nader inventariseren om een completer beeld te krijgen van de mogelijke structuur van het modulaire artikel als geheel.
Het identificeren van een interne structuur van de modules geeft zowel houvast bij de karakterisering van de informatie, als meer samenhang in de eenmaal gevormde modules. Daarom hebben we verschillende aspecten in de modules onderscheiden. De aspecten zijn eveneens gebaseerd op de pragmatische functie en kunnen daarom pas uitgewerkt worden als deze karakterisering goed gedefinieerd is. We verwachten dat vervolganalyses vanuit een vakinhoudelijk en een argumentietheoretisch perspectief een nadere verheldering kunnen geven van de conceptuele en de talige facetten van dit type karakterisering.
Bij de vervolganalyses zullen we ook verder stilstaan bij de karakterisering van modules op basis van de reikwijdte. Bij het herschrijven van de artikelen uit het corpus in modulaire vorm blijkt met name het onderscheiden van micro- en mesoscopische modules efficiënt (bijvoorbeeld). Er zal nader onderzocht moeten worden in welke mate deze indeling daadwerkelijk gehanteerd kan worden bij het schrijven van nieuwe artikelen.
Zoals gezegd zullen we in het model ook aanbevelingen geven voor het schrijven en het beoordelen van een modulair artikel. Enkele aanbevelingen hebben we al geschetst, bijvoorbeeld dat het wenselijk is om alle restricties die relevant zijn voor de methoden op te nemen in de Methoden-module. Verder zien we de zes hoofdmodules als vaste componenten van een modulair artikel, omwille van de volledigheid van het betoog. Het is wel mogelijk dat enkele daarvan slechts verwijzingen naar andere (mesoscopische) modules bevatten, technisch gesproken dus pointers naar informatie elders in het gegevensbestand. Submodules kunnen ook optioneel zijn, of zelfs niet aan de orde, zoals de submodule Opstelling in een theoretisch artikel.
Na deze eerste modularisering van natuurkundige artikelen is duidelijk dat de omschakeling van lineariteit naar modulariteit niet betekent dat het gestandaardiseerde lineaire artikel eenvoudigweg kan worden doorgeknipt op de verschillende paragraafgrenzen, zoals momenteel wel gedaan wordt met automatische hypertext-converters. We denken echter dat het schrijven van een origineel modulair artikel uiteindelijk efficiënter zal verlopen dan het vertalen van een intrinsiek lineair artikel in een modulaire vorm. De modulaire structuur is met name ontworpen om het communicatieproces efficiënter en effectiever te maken voor de lezer die geïnteresseerd is in specifieke informatie. Nu de contouren van het model zijn geschetst lijkt een modulaire structurering van wetenschappelijke artikelen inderdaad te kunnen leiden tot een praktische verbetering van de communicatie.


vorige Eerste aanzet tot het model

Terug naar de inhoudsopgave van dit artikel
Back to the Communication in Physics Project home page home.


Contact webmaster@phys.uva.nl if you have problems with the server.
Last modifications on: 8-11 1996