Eerste aanzet tot het modelIn deze eerste aanzet tot het model hebben we een raamwerk voorgesteld voor modulaire natuurwetenschappelijke
artikelen. We hebben vier classificatietypen geformuleerd die ten grondslag kunnen liggen aan de modulair
structuur, namelijk op basis van de bibliografische gegevens, de natuurkundige inhoud, de pragmatische functie en
de reikwijdte. Bij een analyse van vijf artikelen uit het onderzoekscorpus hebben we ons geconcentreerd op de
pragmatische functie en de reikwijdte van de informatie. De analyse en de modularisering van empirisch materiaal
blijken een waardevolle sturende werking te hebben bij de ontwikkeling van deze classificaties, met name omdat
het resultaat praktisch toepasbaar moet zijn op informatie-overdracht via reële artikelen (bijvoorbeeld).
Uitgaande van de pragmatische functie van de informatie hebben we een globale indeling gegeven van
samengestelde en elementaire modules. Deze indeling lijkt bruikbare informatie-eenheden te kunnen opleveren,
ofschoon het begrip pragmatische functie nog onvoldoende gedefinieerd is om de informatie eenduidig te kunnen
karakteriseren. Om de samenhang van de informatie weer te geven moeten tussen de aldus gedefinieerde modules
verbanden geexpliciteerd worden, waarvan er al een aantal zijn geschetst in de figuur. We zullen de benodigde
verbanden nader inventariseren om een completer beeld te krijgen van de mogelijke structuur van het modulaire
artikel als geheel.
Het identificeren van een interne structuur van de modules geeft zowel houvast bij de karakterisering van de
informatie, als meer samenhang in de eenmaal gevormde modules. Daarom hebben we verschillende aspecten in de
modules onderscheiden. De aspecten zijn eveneens gebaseerd op de pragmatische functie en kunnen daarom pas
uitgewerkt worden als deze karakterisering goed gedefinieerd is. We verwachten dat vervolganalyses vanuit een
vakinhoudelijk en een argumentietheoretisch perspectief een nadere verheldering kunnen geven van de conceptuele
en de talige facetten van dit type karakterisering.
Bij de vervolganalyses zullen we ook verder stilstaan bij de karakterisering van modules op basis van de reikwijdte.
Bij het herschrijven van de artikelen uit het corpus in modulaire vorm blijkt met name het onderscheiden van micro-
en mesoscopische modules efficiënt (bijvoorbeeld). Er zal nader onderzocht moeten worden in welke mate deze
indeling daadwerkelijk gehanteerd kan worden bij het schrijven van nieuwe artikelen.
Zoals gezegd zullen we in het model ook aanbevelingen geven voor het schrijven en het beoordelen van een
modulair artikel. Enkele aanbevelingen hebben we al geschetst, bijvoorbeeld dat het wenselijk is om alle restricties
die relevant zijn voor de methoden op te nemen in de Methoden-module. Verder zien we de zes hoofdmodules als
vaste componenten van een modulair artikel, omwille van de volledigheid van het betoog. Het is wel mogelijk dat
enkele daarvan slechts verwijzingen naar andere (mesoscopische) modules bevatten, technisch gesproken dus
pointers naar informatie elders in het gegevensbestand. Submodules kunnen ook optioneel zijn, of zelfs niet aan de
orde, zoals de submodule Opstelling in een theoretisch artikel.
Na deze eerste modularisering van natuurkundige artikelen is duidelijk dat de omschakeling van lineariteit naar
modulariteit niet betekent dat het gestandaardiseerde lineaire artikel eenvoudigweg kan worden doorgeknipt op de
verschillende paragraafgrenzen, zoals momenteel wel gedaan wordt met automatische hypertext-converters. We
denken echter dat het schrijven van een origineel modulair artikel uiteindelijk efficiënter zal verlopen dan het
vertalen van een intrinsiek lineair artikel in een modulaire vorm. De modulaire structuur is met name ontworpen om
het communicatieproces efficiënter en effectiever te maken voor de lezer die geïnteresseerd is in specifieke
informatie. Nu de contouren van het model zijn geschetst lijkt een modulaire structurering van wetenschappelijke
artikelen inderdaad te kunnen leiden tot een praktische verbetering van de communicatie.
Terug naar de inhoudsopgave van dit artikel
Back to the Communication in Physics Project home page 
.
Contact webmaster@phys.uva.nl if you have problems with the server.
Last modifications on: 8-11 1996