back next next
Table of Contents
Index
Glossary










































Table of Contents
Index
Glossary
back next next

Next: De soorten informatie uitgedrukt Up: Samenvatting Previous: De stroomlijning van wetenschappelijke

Een modulaire structuur

Om tegemoet te komen aan de wensen van de verschillende gebruikers en tegelijkertijd gebruik te maken van de voordelen van de nieuwe media stellen we voor om elektronische artikelen modulair te structureren. Een modulair artikel is niet georganiseerd als een lineair verhaal, maar als een verzameling samenhangende eenheden - modules - die aan elkaar geknoopt zijn door middel van expliciete verbindingen. We duiden verbindingen aan met het Engelse woord link. Lezers kunnen dan zowel één enkele module als een verzameling modules opzoeken en raadplegen, in de volgorde die op dat moment het beste tegemoet komt aan hun informatiebehoefte. Aangezien die links zowel modules binnen een en hetzelfde artikel als modules in verschillende publicaties aan elkaar koppelen, vormt een artikel als het ware een informatienetwerk binnen het grotere netwerk van alle gepubliceerde informatie.

De modulaire structuur is mogelijk dankzij de opkomst van `hypertext'. Hypertext wordt wel gedefinieerd als niet-lineaire tekst. Strikt genomen is een tekst op papier met voet- en eindnoten dus ook een hypertext. De term wordt echter meestal gebruikt voor elektronische niet-lineaire tekst waarin de verwijzingen `hyperlinks' zijn: in plaats van te bladeren kunnen we met één druk op de knop een `hyperlink' volgen en zo naar een andere tekst of naar een andere plaats in dezelfde tekst springen. Overigens hoeven het beginpunt en het eindpunt van zo'n link geen tekst te zijn; het kan bijvoorbeeld ook een figuur of een filmpje zijn. De term `hypermedia' benadrukt dit aspect. In de hypertexts die we nu op het Internet tegenkomen, is het alleen niet altijd even duidelijk wat de aan elkaar geknoopte onderdelen precies inhouden, en wat er gebeurt er als we op die knop drukken: wordt de betekenis van een vreemd woord verklaard, of komen we terecht bij het bestelformulier van een pizza-koerier in New York? Het is erg gemakkelijk om te verdwalen in `hyperspace'.

In de modulaire structuur die wij ontwikkeld hebben, worden systematisch verschillende typen informatie ondergebracht in verschillende typen modules. De modules worden voorzien van een etiket dat lezers in staat moet stellen ze te vinden. Voorts worden modules die met elkaar verband houden systematisch aan elkaar gekoppeld met links waarin de verschillende soorten relevante relaties tussen de modules worden weergegeven. Die links worden ook voorzien van een etiket, zodat ze een rol kunnen spelen in het zoekproces en de lezers in staat stellen te besluiten of ze een link volgen of niet.

De samenhang van de informatie drukken we niet alleen uit in links, maar ook in de samenstelling van modules. De kleinste bouwstenen zijn elementaire modules. Hiermee kunnen we een samengestelde module maken: een module die op zichzelf als een eenheid kan worden beschouwd en die tevens `lagere orde' modules bevat die zelfstandig raadpleegbaar zijn. Zo kan van een verzameling elementaire modules over mussen, merels, meeuwen en pinguïns een samengestelde module worden gemaakt over vogels in het algemeen. En elementaire modules over kop, lijf, vleugels en poten kunnen worden gegroepeerd in een samengestelde module over de vogel als geheel. Voor het overzicht over de onderdelen en de verbanden daartussen bevat de samengestelde module een `modulesamenvatting', net zoals het artikel als geheel een `abstract' heeft. Aangezien een modulair artikel bestaat uit een verzameling modules en links is het eigenlijk een speciaal geval van een samengestelde module.

We hebben een model uitgewerkt voor het schrijven van wetenschappelijke artikelen in modulaire vorm. Om bij het ontwikkelen van de nieuwe structuur met beide benen op de grond van de praktijk van wetenschappelijke communicatie te blijven, zijn we in ons onderzoek uitgegaan van bestaande publicaties. We hebben een analyse gemaakt van op papier gepubliceerde artikelen over experimentele moleculaire dynamica, de studie van onderlinge bewegingen van atomen en moleculen in elementaire fysische en chemische processen. Daarbij hebben we gekeken wat voor soorten informatie en wat voor relaties we in die artikelen konden identificeren, en vervolgens hoe we die informatie anders konden organiseren. Met andere woorden, we hebben bestaande, lineaire artikelen gemodulariseerd. We hebben daarbij ervaren dat die modularisering bepaald niet triviaal is, zodat er vooralsnog geen zicht is op automatische modularisering en auteurs dus zelf in modulaire vorm zouden moeten schrijven.



Next: De soorten informatie uitgedrukt Up: Samenvatting Previous: De stroomlijning van wetenschappelijke