back next next
Table of Contents
Index
Glossary










































Table of Contents
Index
Glossary
back next next

Next: De hoofdstukken en appendices Up: Samenvatting Previous: De soorten informatie uitgedrukt

De soorten relaties uitgedrukt in links

We verbinden modules of onderdelen van modules met expliciet geëtiketteerde links. Een enkele link kan daarbij verschillende soorten relaties uitdrukken. We onderscheiden twee hoofdsoorten. Organisatorische relaties hebben betrekking op de modules als `informatievaten', ongeacht de specifieke inhoud. De tweede hoofdsoort gaat juist wel over de inhoud; we noemen dat wetenschappelijke `discourse' relaties.

Binnen de hoofdsoort van organisatorische relaties onderscheiden we de volgende relaties: 1) Hiërarchische relaties identificeren we tussen samengestelde modules en hun onderdelen. 2) Relaties gebaseerd op de `nabijheid' van twee gekoppelde modules expliciteren we om te voorkomen dat de lezer onverwacht in een heel ander artikel belandt. 3) Relaties gebaseerd op het bereik drukken we uit opdat de lezers meteen weten dat, bijvoorbeeld, de module waarnaar ze vanuit een microscopische module verwezen worden meso- of macroscopisch is. 4) Administratieve relaties worden expliciet gemaakt tussen alle `inhoudelijke' modules en de modules in de Meta-informatie, zodat de lezer altijd beschikt over de informatie over de module. 5) Representationele relaties kunnen worden geïdentificeerd als dezelfde informatie op verschillende manieren is gerepresenteerd, bijvoorbeeld in tekst, in een figuur en in een filmpje; dan verbinden we die verschillende representaties. 6) Ten slotte leggen we sequentiële relaties neer in sequentiële leespaden voor lezers die het artikel als geheel willen lezen. (Dit is een figuur met de organisatorische relaties en de bijbehorende etiketten voor links.)

De meeste organisatorische relaties kunnen in principe automatisch worden geïdentificeerd, als daar de benodigde technische hulpmiddelen voor ontwikkeld worden. Bij de wetenschappelijke `discourse' relaties ligt dat niet zo eenvoudig. De links die dit soort relaties uitdrukken zijn meer dan een ondersteuning van het leesproces. Ze maken deel uit van de wetenschappelijke rapportage en het wetenschappelijke betoog, zodat eigenlijk alleen de auteur ze kan aanbrengen.

De hoofdcategorie van relaties met betrekking tot het wetenschappelijke `discourse' splitsen we op in twee deelcategoriën: relaties gebaseerd op de communicatieve functie en inhoudsrelaties. Als auteurs verwachten dat sommige lezers een module anders niet meteen begrijpen of aanvaarden, kunnen ze een link aanleggen waarin de communicatieve functie expliciet wordt gemaakt. Een module kan fungeren als een opheldering van een andere module, bijvoorbeeld als een toelichting bij wat er staat of een verklaring van waarom iets het geval is. Of hij kan als argumentatie fungeren voor wat er in een andere module beweerd wordt.

We onderscheiden ook verschillende soorten inhoudsrelaties. De auteur kan bijvoorbeeld zijn standpunt dat zijn meetresultaten betrouwbaar zijn beargumenteren via een vergelijking met de resultaten van een andere onderzoeksgroep. Hij kan ook iets verklaren of beargumenteren door te wijzen op een oorzakelijk verband, en gebruik maken van generalisatie of aggregatie. Verder kan de module waarnaar verwezen wordt meer informatie bevatten: gedetailleerder, beter ingebed in de context, of allebei.

Een belangrijke `inhoudsrelatie' is de afhankelijkheid in het probleem-oplossingsproces: resultaten hangen bijvoorbeeld af van de methoden die gebruikt zijn om ze te verkrijgen. Om de inhoud van een bepaalde module goed te kunnen begrijpen en aanvaarden moet de lezer weten waarvan die inhoud afhankelijk is. Een speciaal geval is de overdracht van gegevens. Als auteurs bijvoorbeeld in een berekening meetresultaten van iemand anders gebruikt, dan moeten ze een link aanleggen naar de bron van die gegevens; in die link drukken ze zo'n afhankelijkheidsrelatie uit. (De wetenschappelijke `discourse' relaties zijn samengevat in deze figuur.)



Next: De hoofdstukken en appendices Up: Samenvatting Previous: De soorten informatie uitgedrukt