De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft in het investeringsprogramma NWO-middelgroot een subsidie toegekend aan de onderzoeksgroepen van prof. dr. Henk Hiemstra (Van 't Hoff Institute for Molecular Sciences) en dr. Erik Manders (Swammerdam Institute for Life Sciences). Het NWO-subsidieprogramma voor middelgrote investeringen omvat subsidies voor de aanschaf van apparatuur en voor het opzetten van dataverzamelingen, bijbehorende programmatuur en bibliografieën. Het gaat hierbij om urgente investeringen voor vernieuwend onderzoek van zeer hoog niveau.

In totaal ontving NWO 79 aanvragen. Wetenschappers in het binnen- en buitenland beoordeelden deze voorstellen. Uiteindelijk werden 19 voorstellen voor honorering geselecteerd. NWO betaalt maximaal 75 procent van elke subsidie. De universiteit of het instituut draagt minimaal 25 procent bij. NWO kende in deze subsidieronde circa 6,6 miljoen euro toe.

De UvA-toekenningen

• LC-MS analysis for synthetic studies, in particular cyclic peptides
  De werkgroep van dr. Jan van Maarseveen, dr. Steen Ingemann en prof. dr. Henk Hiemstra (Van ‘t Hoff Institute for Molecular Sciences, FNWI) doet onderzoek naar de synthese van nieuwe, biologisch actieve stoffen, vooral in verband met medische toepassingen. De groep richt zich onder andere op de studie van kleine cyclische peptiden, moleculen opgebouwd uit vier of vijf aminozuren. Deze verbindingen komen in zeer kleine hoeveelheden voor in de natuur (vooral bij zeedieren en -planten) en zijn ontdekt dankzij hun krachtige biologische activiteit. Voor systematisch onderzoek naar hun eigenschappen moeten de verbindingen in het laboratorium in grotere hoeveelheden nagemaakt worden, maar dat is niet eenvoudig. Recent heeft de groep nieuwe succesvolle synthesemethoden ontwikkeld, maar helaas is er momenteel onvoldoende goede analytische apparatuur beschikbaar om de cyclische peptiden adequaat te karakteriseren.
  Met de toekenning van de apparatuuraanvraag door NWO-middelgroot kan binnenkort een LC-MS apparaat (Liquid Chromatography-Mass Spectrometry) worden geplaatst. Met zo’n apparaat kunnen mengsels van polaire moleculen (zoals peptiden) door middel van vloeistofchromatografie gescheiden worden in hun componenten, die vervolgens één voor één in de massaspetrometer geleid worden voor bepaling van de massa. Met deze krachtige techniek zal het synthetische onderzoek een geweldige impuls krijgen en zullen op termijn veel verschillende typen cyclische peptiden beschikbaar kunnen komen voor verder onderzoek.
  
  
• Microscope for quantitative live cell imaging in systems biology
  Dr. Erik Manders (Swammerdam Institute for Life Sciences, FNWI)  leverde een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de lichtmicroscoop. Hij heeft een microscoop uitgevonden die het mogelijk maakt om vijf tot tien keer zo goed naar levende cellen te kijken. Er is een prototype gebouwd dat op dit moment onder andere wordt toegepast in onderzoek naar de ziekte van Alzheimer. De UvA heeft een patent op de microscoop. De Japanse firma Nikon heeft een licentie op dat patent en heeft het doorontwikkeld van prototype naar product. Met de NWO-middelgrootsubsidie gaat Manders een volledig uitgeruste versie van de microscoop aanschaffen. Deze microscoop zal worden toegepast in lopend en nieuw celbiologisch onderzoek. Vooral toepassingen in de systeembiologie zullen hun weg naar deze microscoop vinden.

Over de middelgrootsubsidies

Subsidies in het middelgrootprogramma zijn bestemd voor investeringen met een NWO-bijdrage van 110.000 tot 900.000 euro. Voor investeringen met een NWO-bijdrage boven 900.000 euro kunnen onderzoekers aanvragen indienen binnen het programma NWO-groot.

Met het programma voor middelgrote investeringen wil NWO het nationale onderzoekslandschap versterken en profileren op grond van kwaliteit en - waar van toepassing - maatschappelijk belang. Vrijwel in alle gevallen dient een investering uit NWO-middelgroot een combinatie van lokale en nationale belangen. Een investering heeft bijvoorbeeld nationale betekenis als onderzoekers van andere instellingen gebruik kunnen maken van de nieuwe onderzoeksfaciliteit, zoals een databank of dure apparatuur. Daarnaast wil NWO met dit programma het investeringsbeleid van onderzoeksinstellingen stimuleren. NWO betrekt in de afweging daarom ook de profilering, het investeringsgedrag, de planning en de bedrijfsvoering van de instelling waarvan de aanvraag afkomstig is. Tenslotte telt ook zwaar mee dat de exploitatie van de investering gegarandeerd is.